Du Lịch Úc

Phần lớn những điều không nên làm khi đến Úc là quy định cụ thể có thể bị phạt tiền, từ không khai báo thực phẩm đến vi phạm luật giao thông hay xem nhẹ khu vực linh thiêng của thổ dân, không phải kiêng kỵ mơ hồ. Riêng lỗi không khai báo thực phẩm tại sân bay có thể bị phạt tối thiểu khoảng 660 đô la Úc, thậm chí gần 4.000 đô la Úc với hàng hóa rủi ro cao. Khách Việt lần đầu đến Úc không cần thuộc lòng danh sách dài, chỉ cần nắm trước nhóm quy định dễ bị phạt nhất.

Không khai báo thực phẩm mang theo có bị phạt khi nhập cảnh Úc không?

Có, khai báo thiếu hoặc sai thực phẩm, thực vật và sản phẩm động vật khi nhập cảnh Úc có thể bị phạt, mức thấp nhất hiện khoảng 660 đô la Úc, có thể lên tới gần 4.000 đô la Úc với hàng hóa rủi ro cao, theo quy định của Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF). Nếu từ chối nộp phạt tại chỗ, vụ việc có thể bị đưa ra tòa với mức phạt tối đa lên tới hàng chục nghìn đô la Úc.

Khách Việt thường mang theo mực khô, thịt khô, trái cây tươi, hạt giống hoặc một số loại thuốc đông y mà không biết đây đều thuộc nhóm hàng có rủi ro sinh học cao. Quy tắc an toàn nhất là khai báo tất cả thực phẩm, thực vật và sản phẩm động vật mang theo trên tờ khai nhập cảnh, kể cả khi không chắc chắn có bị cấm hay không, vì khai sai sự thật bị xử lý nặng hơn nhiều so với việc khai báo rồi bị tịch thu.

[Ảnh: Biển hướng dẫn khai báo thực phẩm tại khu vực nhập cảnh sân bay Úc]

Uống rượu ở nơi công cộng tại Úc có vi phạm pháp luật không?

Có thể, nhiều khu vực công cộng tại các thành phố lớn như Sydney được quy định là khu vực hạn chế rượu hoặc khu vực cấm rượu, thường là vỉa hè, quảng trường và một số công viên có biển báo rõ ràng. Cảnh sát có quyền tịch thu đồ uống ngay tại chỗ nếu phát hiện vi phạm trong khu vực này.

Mức xử lý cụ thể khác nhau tùy bang và tùy khu vực, có nơi chỉ dừng ở tịch thu, có nơi có thể phạt tiền nếu đi kèm hành vi gây rối, nên khách nên quan sát biển báo tại chỗ thay vì áp dụng theo thói quen ở Việt Nam. Uống rượu trong nhà hàng, quán bar hoặc khu vực được cấp phép thì hoàn toàn bình thường, không nằm trong nhóm hạn chế này.

Lái xe ở Úc cần tránh những lỗi nào để không bị phạt nặng?

Ba lỗi phổ biến nhất khiến khách nước ngoài bị phạt khi lái xe ở Úc là lái sau khi uống rượu vượt nồng độ cồn cho phép, dùng điện thoại cầm tay khi đang lái, và chạy quá tốc độ dù chỉ vài km một giờ. Nồng độ cồn trong máu phải dưới 0,05, riêng người mang bằng lái tạm thời hoặc mới cấp phải giữ ở mức 0.

Với khách quen lái xe máy và đi bên phải đường tại Hà Nội, chuyển sang lái ô tô bên trái đường ở Úc cần thời gian làm quen, nên dành vài phút tập trung ngay khi vừa nhận xe, đặc biệt tại các vòng xuyến. Tốc độ được giám sát chặt bằng camera cố định lẫn camera di động, mức phạt áp dụng cho cả phần vượt rất nhỏ so với giới hạn cho phép, và trẻ em dưới 7 tuổi bắt buộc ngồi ghế chuyên dụng phù hợp cân nặng khi di chuyển bằng ô tô.

[Ảnh: Biển báo giới hạn tốc độ trên đường cao tốc tại Úc]

Vì sao không nên chủ quan với nắng khi ở ngoài trời tại Úc?

Vì chỉ số tia UV tại Úc thuộc nhóm cao nhất thế giới, và theo Cancer Council Australia, cứ ba người Úc thì có hai người sẽ được chẩn đoán ung thư da vào một thời điểm nào đó trong đời. Da có thể bị bỏng nắng chỉ sau khoảng 15 đến 20 phút tiếp xúc trực tiếp vào giữa trưa những ngày chỉ số UV cao, kể cả khi trời nhiều mây hoặc không quá nóng.

Đây là điểm nhiều khách Việt chủ quan vì quen với nắng nhiệt đới, nghĩ nắng ở Úc cũng chỉ tương tự. Nguyên tắc năm bước người Úc hay áp dụng là thoa kem chống nắng, mặc quần áo che nắng, đội mũ rộng vành, tìm bóng râm và đeo kính râm đạt chuẩn, cần áp dụng cả những ngày trời mát vì chỉ số UV không đi liền với nhiệt độ ngoài trời.

[Ảnh: Khách du lịch thoa kem chống nắng trước khi ra ngoài trời tại Úc]

Xuống biển tắm ở Úc cần tránh điều gì để không gặp nguy hiểm?

Điều cần tránh nhất là bơi ở khu vực không có cờ đỏ vàng của đội cứu hộ, vì phần lớn trường hợp đuối nước tại Úc xảy ra ngoài khu vực được giám sát. Cờ đỏ vàng đánh dấu đoạn bãi biển an toàn nhất trong ngày, vị trí có thể thay đổi tùy dòng chảy và thủy triều chứ không cố định.

Dòng chảy xa bờ là mối nguy lớn nhất, thường khó nhận ra bằng mắt thường với người chưa quen biển Úc, có thể kéo người bơi ra xa rất nhanh dù mặt nước trông có vẻ yên tĩnh. Nếu bị cuốn vào dòng chảy này, nguyên tắc là bình tĩnh bơi song song với bờ thay vì cố bơi ngược thẳng vào bờ, đồng thời giơ tay ra hiệu cho đội cứu hộ.

[Ảnh: Cờ đỏ vàng đánh dấu khu vực bơi an toàn tại một bãi biển ở Úc]

Cho hoặc chạm vào động vật hoang dã ở Úc có phải là điều nên tránh?

Đúng vậy, kể cả với những loài trông hiền lành như kangaroo hay các loài chim, vì thức ăn của con người có thể gây bệnh cho động vật, thậm chí gây chết ở một số loài. Theo khuyến cáo của NSW National Parks, kangaroo được cho ăn thường xuyên có thể mất phản xạ tự nhiên và dễ trở nên hung dữ hơn với người, đặc biệt vào mùa sinh sản.

Theo kinh nghiệm tư vấn khách khởi hành từ Hà Nội, đây là điểm nhiều người hiểu chưa đúng, vì hình ảnh cho kangaroo ăn tại một số công viên động vật có phí và có giám sát khiến nhiều người nghĩ việc này luôn an toàn ở mọi nơi. Trong tự nhiên hoặc tại công viên quốc gia, quy tắc an toàn nhất là quan sát từ xa, không chủ động lại gần hay đưa thức ăn cho bất kỳ loài hoang dã nào.

[Ảnh: Kangaroo hoang dã trong khu vực tự nhiên tại Úc]

Vì sao không nên xem nhẹ các khu vực linh thiêng của thổ dân Úc?

Nhiều địa danh nổi tiếng của Úc, tiêu biểu nhất là Uluru, gắn liền với ý nghĩa tôn giáo và văn hóa lâu đời của người thổ dân, nên hành vi leo trèo hay xâm phạm khu vực này không đơn thuần là phá luật mà còn bị xem là thiếu tôn trọng nghiêm trọng. Việc leo Uluru đã bị cấm hoàn toàn từ ngày 26 tháng 10 năm 2019 theo nguyện vọng của cộng đồng Anangu, chủ nhân truyền thống của vùng đất này, và vi phạm có thể bị xử lý theo luật bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học của Úc.

[Ảnh: Uluru, khu vực linh thiêng của người Anangu tại trung tâm nước Úc]

Ngoài Uluru, một số khu vực linh thiêng khác của thổ dân cũng có quy định riêng, có nơi không cho chụp ảnh hay quay phim, thường được thông báo rõ bằng biển báo tại chỗ nên khách chỉ cần quan sát kỹ trước khi giơ máy ảnh lên. Khách muốn hiểu sâu hơn ý nghĩa văn hóa đứng sau những quy tắc này có thể xem thêm những điều cần biết về văn hóa Úc trước chuyến đi.

Uluru cũng là một trong những địa danh được nhắc tới nhiều nhất khi nói về Úc, bên cạnh Sydney Opera House hay Great Barrier Reef, nên hiểu đúng bối cảnh của địa danh này trước khi ghé cũng giúp chuyến đi trọn vẹn hơn. Có thể tham khảo thêm những biểu tượng nổi tiếng của nước Úc để biết thêm câu chuyện phía sau các địa danh này.

Còn những lỗi nhỏ nào khác khách Việt dễ mắc phải khi đến Úc?

Hút thuốc bị cấm ở khá nhiều không gian công cộng tại Úc, gồm khu vực ăn uống ngoài trời của nhà hàng, gần lối vào tòa nhà và một số bãi biển đông người, mức độ cụ thể khác nhau tùy bang nên khách cần để ý biển báo tại chỗ. Xả rác nơi công cộng, kể cả đầu lọc thuốc lá, cũng có thể bị phạt, vì Úc kiểm soát vệ sinh đô thị khá nghiêm so với nhiều nước.

Tiền tip không bắt buộc ở Úc như tại nhiều nước phương Tây khác, vì lương nhân viên phục vụ đã được tính theo mức lương tối thiểu quy định, khách không cần cảm thấy áy náy nếu không để lại tiền boa. Làm tròn hóa đơn hoặc để lại một khoản nhỏ khi phục vụ thực sự tốt vẫn được đón nhận nhưng hoàn toàn không phải chuẩn mực bắt buộc.

Người Úc khá coi trọng việc xếp hàng theo đúng thứ tự và giữ khoảng cách nói chuyện vừa phải nơi công cộng, chen ngang hàng hoặc nói to trên phương tiện công cộng dễ bị nhìn bằng ánh mắt khó chịu dù hiếm khi bị nhắc thẳng. Những quy tắc giao tiếp chi tiết hơn có thể xem tại bài viết về những quy tắc giao tiếp cơ bản với người Úc.

Phần lớn những quy tắc nhỏ này xuất phát từ tinh thần đề cao sự công bằng và tôn trọng không gian chung vốn ăn sâu trong tính cách người Úc, không phải quy định cứng nhắc đặt ra để làm khó khách du lịch. Có thể tìm hiểu thêm về nét tính cách này qua bài viết con người Úc và những nét văn hóa dễ nhận thấy.

Câu hỏi thường gặp

Nếu phạm lỗi mà không cố ý, có bị xử phạt nặng như cố tình vi phạm không?

Mức phạt hành chính tại sân bay hay trên đường thường không phân biệt cố ý hay vô ý ở bước xử lý ban đầu, khai báo thiếu vẫn bị áp cùng mức phạt như hành vi cố tình giấu giếm. Yếu tố vô ý chỉ thường được cân nhắc nếu vụ việc bị đưa ra tòa, không áp dụng ở mức phạt tại chỗ.

Các quy định này có giống nhau ở mọi bang của Úc không?

Không hoàn toàn, phần lớn quy định về hải quan, sinh học và giao thông áp dụng thống nhất trên toàn liên bang, nhưng các quy tắc như khu vực cấm rượu, giới hạn hút thuốc hay mức xử phạt cụ thể tại địa phương có thể khác nhau giữa các bang và thành phố. Khách nên chú ý biển báo tại từng nơi thay vì áp dụng cứng nhắc một quy tắc cho toàn bộ chuyến đi.

Trẻ em đi cùng gia đình có cần tuân thủ tất cả các quy định này không?

Có, đặc biệt với các quy định an toàn như bơi trong khu vực có cờ cứu hộ, không cho động vật hoang dã ăn, và ngồi ghế chuyên dụng khi di chuyển bằng ô tô, vì đây là những quy định liên quan trực tiếp tới an toàn của trẻ. Một số quy định như hạn chế rượu tất nhiên không áp dụng cho trẻ nhỏ.

Có cần ghi nhớ hết những điều không nên làm ở Úc trước khi bay không?

Không cần thuộc lòng, chỉ cần nắm chắc nhóm quy định có nguy cơ bị phạt tiền cao nhất như hải quan và giao thông, cùng nhóm ảnh hưởng an toàn trực tiếp như nắng, biển và động vật hoang dã trước ngày bay. Các quy tắc ứng xử nhỏ hơn có thể vừa đi vừa quan sát rồi điều chỉnh theo thực tế.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ DulichUc.vn, chuyên Du Lịch Úc khởi hành từ Hà Nội.